Slang w CB Radio
Slang mobilnych użytkowników CB-radia – potoczne słownictwo i utarte zwroty używane w łączności prowadzonej za pomocą CB-radia przez kierowców i innych użytkowników mobilnych (stacje przewoźne). Obejmuje m.in. skróty pozdrowień, określenia sytuacji drogowej, nazwy urządzeń i elementów wyposażenia, a także żargonowe nazwy pojazdów, służb oraz zdarzeń na drodze. Slang ten pełni funkcję komunikacyjną (zwięzłe przekazywanie informacji), integracyjną (podkreślanie przynależności do środowiska) oraz pragmatyczną (ułatwianie wymiany ostrzeżeń i wskazówek podczas jazdy). Niektóre zwroty są używane również przez stacjonarnych użytkowników CB radia.
Charakterystyka
Słownictwo CB związane z ruchem drogowym ma zazwyczaj formę krótkich fraz, które mają być zrozumiałe w warunkach ograniczonej jakości transmisji i w deficycie czasowym. Część zwrotów przyjmuje postać pytań kierowanych do innych użytkowników jadących w danym kierunku, część – pozdrowień lub sygnałów kończących łączność. Znaczną grupę stanowią także metaforyczne określenia służb, urządzeń kontrolnych i elementów infrastruktury.
Główne funkcje
- Szybka wymiana informacji – przekazy o sytuacji na trasie (kontrole, utrudnienia, objazdy).
- Koordynacja i współpraca – wzajemna pomoc w ocenie sytuacji drogowej oraz w nawigacji.
- Konwencje grzecznościowe – pozdrowienia, pożegnania, zwroty podtrzymujące kontakt.
- Identyfikacja grupowa – charakterystyczne określenia budujące rozpoznawalny styl komunikacji.
Lista wyrażeń
Poniższa lista przedstawia najczęstsze wyrażenia używane wśród mobilnych użytkowników CB-radia wraz z objaśnieniami:
Kody liczbowe
- 73 – pozdrawiam, pozdrowienia
- 88 – całusy, buziaki (stosowane najczęściej do korespondenta o płci przeciwnej)
- 51 – „nie daj się złapać” (życzenie powodzenia / braku kontroli)
- 55 – powodzenia, wszystkiego dobrego
- 69 – wyraz dużej serdeczności (wzmocnione pozdrowienia)
- 600 – telefon
- 318 – przerwa na posiłek (w niektórych użyciach: „z piwem”)
- 813 – przerwa „na siusiu”
- 144 – łóżko
- 144+2 – w łóżku, ale nie sam(a)
- 1000 – ciężarówka
- 5 – „piona”
- 22 – wulgarne: „mam to w d…”
- 99 – wulgarne: „wyp…/idź sobie stąd”
Zwroty, etykieta i komunikacja na kanale
- bajo – cześć, na razie
- break, break (breko, breko) – sygnał chęci wtrącenia się do rozmowy (częściej poza kanałem drogowym)
- kolego/koleżanko, koledzy – typowa forma zwracania się do innych użytkowników CB
- mobilki – mobilni użytkownicy CB-radia
- stacjonarka – użytkownik stacjonarny (niemobilny)
- radyjko – radiotelefon CB
- ręczniak – przenośny radiotelefon (handheld)
- gruszka – mikrofon (do którego się mówi)
- papuga – tryb PA / głośnik zewnętrzny (nadawanie „na zewnątrz” przez megafon)
- pauza – przerwa
- pauzować – mieć lub robić przerwę
- rozkręć radyjko – polecenie, by zmniejszyć tłumienie szumów (squelch), by lepiej słyszeć korespondentów
- skręcone radio – radio ustawione tak, że użytkownik nic nie słyszy (zbyt mocno „skręcone” szumy)
- wycinam się – wyłączam się z nasłuchu
- ogólny w kierunku... – wywołanie dowolnego użytkownika jadącego we wskazanym kierunku
Droga, utrudnienia i sytuacja na trasie
- ścieżka, dróżka – droga
- mobilki, jak dróżka/sytuacja/ścieżka w kierunku Wrocławia? – pytanie o sytuację na trasie (kontrole/utrudnienia itp.)
- czysto, masz czysto – brak policji lub innych „atrakcji” w pytanym kierunku
- margines – pas awaryjny, pobocze, pas techniczny
- kocioł, koreczek, jest zatkane – korek na drodze / spowolnienie
- wahadełko – ruch wahadłowy
- zwężka – zwężenie drogi
- miny na drodze – dziurawa droga
- poligon – dziurawa, nierówna droga
- wlocik, wylocik – wjazd/wyjazd z większego miasta
- zgasła Ci świeczka – przepalona żarówka
- zamknął oko – zasnął za kierownicą
- wywalić dzwona – wypadek/kolizja
- posadził ładunek na rowie – ciężarówka w rowie
Kontrole, służby i urządzenia pomiarowe
- smerfy, miśki, misiaki – policjanci
- miś na hulajnodze, misiek na hulajnodze – patrol na motocyklu
- misiek z okularami, misiek z soczewką – policjant z lornetką
- miśkowóz – radiowóz
- lodówa – radiowóz prewencji (zwykły)
- kino objazdowe – nieoznakowany radiowóz z wideorejestratorem
- wideokameralne BMW itp. – nieoznakowany pojazd policji z kamerą
- łapanka – kontrola wielu pojazdów naraz (np. po zdarzeniu)
- krokodyle, krokodylki, inspektorki, zieloni – Inspekcja Transportu Drogowego
- BAG (Bardzo Agresywne Gady) – potocznie: niemiecka kontrola drogowa (BAG)
- suszarka, laser, zakład fryzjerski – pomiar prędkości / radar
- fotograf, aparat – fotoradar
- śmietnik – przenośny fotoradar (określany jako „kubeł”)
- puszka – (w części użyć) atrapa fotoradaru; por. nabita puszka, pusty gołębnik
- nabita puszka – czynny fotoradar
- pusty gołębnik – nieuzbrojony (nieaktywny) stacjonarny fotoradar
- złapać za nośną – namierzyć korespondenta podczas nadawania
Pojazdy, zestawy i elementy transportu
- duży (jechać dużym) – samochód ciężarowy, potocznie TIR
- karakan, mały (jechać małym) – samochód osobowy
- koń – ciągnik siodłowy
- teściowa – naczepa
- zestaw – ciągnik siodłowy + naczepa
- solówka – ciężarówka bez naczepy/przyczepy
- tandem – samochód ciężarowy + przyczepa
- deskorolka – naczepa platforma
- wanna, wanienka – wywrotka
- patelnia – (różne użycia) zestaw do przewozu kruszyw/ziemi lub naczepa wywrotka
- beczka – cysterna (w tym: silos/cysterna)
- RedBull – cysterna
- kontener – pojazd z kontenerem (np. do/z portu)
- firanka – pojazd z plandeką (także: rodzaj naczepy/okrycia ładunku)
- ściera – plandeka
- szmata – plandeka starego typu otwierana cała razem z dachem
- budzik – prędkościomierz
- kierunek – kierunkowskaz
- oczko, światełko – reflektor
- magnesówa – antena na magnes
- bat, bacik – antena CB (zwłaszcza mobilna)
Zdarzenia, warunki i inne określenia
- amba – mgła
- maślanka – mgła
- rozlało się mleko – gęsta mgła
- lunatyk – pojazd jadący bez świateł
- ekologia – kontrola paliwa
- na bombach, jadą na bombach – pojazd uprzywilejowany na sygnale
- dyskoteka – radiowozy/pojazdy z włączonymi „kogutami”; także: „ciągnąć dyskotekę” (mieć włączone koguty)
- konowały/łapiduchy na dyskotece – karetka na sygnale
- regulator ruchu – pojazd jadący wolno i tamujący ruch (por. retarder, zwalniacz)
- retarder, zwalniacz – pojazd blokujący ruch (np. bardzo wolny autobus/traktor)
- szeryf – kierowca blokujący celowo ruch
- muchomory – autostopowicze
- kosztowności – obca waluta
- oszczędności – „zaoszczędzone” paliwo
- lemoniada, oranżada – paliwo
- sprzedam/kupię oszczędności / lemoniada, lemoniada – oferta kupna/sprzedaży paliwa
- dzikus – parking leśny (bez infrastruktury)
- pysia – osoba zachowująca się uciążliwie na kanale (trollowanie, powtarzanie jednego słowa)
- czajnik – osoba podsłuchująca
- automat do lodów, grzybiarki, hostessy , jagodzianki– kobiety stojące przy trasie (określenia wulgarno-żargonowe)
- krawaciarz – kierowca w służbowym aucie z kratką
- więźniarka – auto z kratką
- mundek – Ford Mondeo (potocznie)
- poldek, trapez – Polonez
- lepper – traktor
- amerykańce – Rosjanie (określenie środowiskowe)
- gąsiory – Litwini (określenie środowiskowe)
- zawrotka, strzelić rogala, oberek – zawrócenie (np. na skrzyżowaniu lub rondzie)
Nazwy marek (przykłady żargonowe)
- Scania – skakanka
- Iveco – iwcia, iwonka
- Volvo – globtroter (także: wolwo)
- MAN – maniek (także: manik)
- Renault – renia
- Mercedes – mietek, merol, merc (w tym: roburek – ciężarówka Mercedesa)
- DAF – dafik
- Jelcz – jelonek
- LIAZ – luiza
- Volvo FH (nowszy model) – chińczyk (określenie spotykane w części zestawień)
Bibliografia
- SLANG CB SŁOWNIK CB, CB Radio Forum, autor: maroosz, 16 stycznia 2009 (aktualizacja: 18 stycznia 2009), dostęp: 22 grudnia 2025.
- CB radio - słowniczek, Moto.pl, ms, 22 stycznia 2010, dostęp: 22 grudnia 2025.
- Uwaga, łapiduchy na dyskotece, czyli slang kierowców zawodowych. Co można usłyszeć na CB radiu?, Moto.pl, KB, 11 lipca 2021, dostęp: 22 grudnia 2025.
- Słowniczek użytkownika CB radia, handlarza i mechanika, Motoryzacja w Interia.pl, dostęp: 22 grudnia 2025.
- Żargon kierowców ciężarówek, TruckFocus.pl, 6 kwietnia 2017, dostęp: 22 grudnia 2025.
- Maniek, Dafik, Jelonek, Skakanka czy Królowa szos…czyli slang kierowców cz.2, Clicktrans.pl, dostęp: 22 grudnia 2025.
- CB-radio, Wikipedia (hasło przeglądowe), dostęp: 22 grudnia 2025.