Radmor R 3501
Radmor R 3501 (oznaczenie producenta: 3501) – taktyczna, doręczna radiostacja UKF przeznaczona do łączności fonicznej i transmisji danych (nowsze wersje) w paśmie 30–87,975 MHz.[1][2] Urządzenie przewidziano do pracy w warunkach polowych; w materiałach producenta podawane są m.in. odporność środowiskowa zgodna z wymaganiami normy NO-58-A210 (grupa N14).[3]
Charakterystyka
Radiostacja pracuje z odstępem sąsiedniokanałowym 25 kHz, przez co dysponuje 2320 kanałami w paśmie oraz 10 kanałami programowanymi przez użytkownika (z poziomu manipulatorów, programatora „Fill Gun” lub komputera PC).[4][5] W materiałach z 2023 r. wskazywane są m.in. usługi: selektywne wywołanie, wbudowany odbiornik GPS, transmisja krótkich komunikatów („statusów”), a zależnie od wykonania także szyfrowanie AES i hopping częstotliwości.[6][7]
Funkcje i usługi
Kryptografia i maskowanie korespondencji
Radiostacja może być wyposażona w skrambler analogowy lub cyfrowy; w nowszych materiałach producenta opisywany jest również cyfrowy szyfrator oparty na AES (w materiałach z 2023 r. podano AES 256-bit) z 10 kluczami wybieranymi z menu, co ma umożliwiać wydzielanie odseparowanych grup łączności.[8][9] W opisie na stronie Grupy WB wskazano, że szyfrator AES występuje m.in. w wykonaniu 3501/7.[10]
Hopping częstotliwości
W broszurze produktowej opisano możliwość doposażenia radiostacji w oprogramowanie realizujące hopping częstotliwości wraz z zabezpieczeniem TRANSEC (w celu zwiększenia odporności na celowe zakłócanie i utrudnienia przechwycenia transmisji).[11] W karcie katalogowej z 2023 r. hopping wskazano jako cechę występującą w wykonaniu 3501/10.[12]
Transmisja danych
W nowszych materiałach podawany jest modem wewnętrzny FFSK/4LFSK (konfigurowalny) do 19,2 kb/s oraz obecność modemu asynchronicznego (ułatwiającego dołączenie zewnętrznych źródeł danych); przełączanie kanału analogowego na transmisję danych ma odbywać się automatycznie.[13][14]
W starszych materiałach firmowych opisywano rozwój funkcji transmisji danych: wykonanie 3501/4 wyposażono w wewnętrzny moduł transmisji danych (z wykorzystaniem oprogramowania RADWIN, prezentowano przesył tekstów i zdjęć z prędkością 9600 b/s), natomiast starsze wykonania 3501/2 i 3501/3 miały realizować podobne funkcje z użyciem zewnętrznego modułu transmisji.[15] W 2006 r. wskazywano, że wersje 3501/5 i 3501/6 otrzymały moduły przetwarzania i transmisji danych z interfejsem RS-232; w tym samym materiale wymieniono modemy FFSK i 4L-FSK oraz prędkości do 24 kb/s (zależnie od trybu/modemu).[16]
GPS
Wbudowany odbiornik GPS umożliwia prezentację pozycji na wyświetlaczu oraz wysyłanie jej do sieci radiowej automatycznie lub na żądanie operatora; należy mieć na uwadze, że odbiornik GPS wymaga podłączenia zewnętrznej anteny GPS.[17]
Selektywne wywołanie i statusy
W nowszych wersjach radiostacji dodano obsługę selektywnej łączności indywidualnej i grupowej (do 81 numerów indywidualnych oraz do 9 grup po 9 użytkowników).[18] Opisywana jest też transmisja krótkich komunikatów cyfrowych („statusów”) – do 256 wartości, którym w systemie można przypisywać znaczenia.[19]
Programowanie i zarządzanie
Programowanie kanałów (częstotliwość, rodzaj transmisji, numer kanału, poziom mocy) można zrealizować ręcznie z poziomu radiostacji, jak również z użyciem programatora (Fill Gun). Dostępne jest również klonowanie radiostacji kablem oraz funkcja awaryjnego kasowania nastaw.
Zestawy, osprzęt i współpraca
Zestaw przewoźny V3501
Radiostacja 3501 może pracować w zestawie przewoźnym V3501 (adapter samochodowy z zasilaniem 12/24 V, opcjonalny wzmacniacz do 50 W, konsola, głośnik aktywny i osprzęt instalacyjny).[20] W ulotce dotyczącej V3501 wskazano interoperacyjność zgodną ze STANAG 4204 oraz to, że dostępne prędkości transmisji danych mogą zależeć od wykonania zespołu NO.[21]
System SR3501 i urządzenia współpracujące
W materiałach firmowych opisywano również systemy oparte o radiostację 3501, m.in. SR3501, oraz urządzenia współpracujące (np. zestawy przewoźne i telefoniczne).[22]
Wykonania (wersje) radiostacji 3501
Modele radiostacji są oznaczane „3501/x”, gdzie „x” oznacza kolejne wykonanie (wariant).[23][24][25]
| Wykonanie | Uwagi (na podstawie dostępnych materiałów) |
|---|---|
| 3501/1 | Wykonanie wymieniane w materiałach firmowych w zestawieniu „3501/1–6” (w kontekście osprzętu i ładowania).[26] Obecnie rzadko spotykane. |
| 3501/2 | W 2004 r. określane jako „starszy typ” w porównaniu z 3501/4; funkcje transmisji danych realizowane z użyciem zewnętrznego modułu transmisji.[27] |
| 3501/3 | W 2004 r. określane jako „starszy typ” w porównaniu z 3501/4; funkcje transmisji danych realizowane z użyciem zewnętrznego modułu transmisji.[28] |
| 3501/4 | W 2004 r. opisywane jako „nowy model” z wewnętrznym modułem transmisji danych (prezentowano wykorzystanie programu RADWIN, przesył tekstów i zdjęć z prędkością 9600 b/s).[29] |
| 3501/5 | W 2006 r. wskazywano wprowadzenie dwóch kolejnych wykonań (3501/5 i 3501/6) wyposażonych m.in. w moduły przetwarzania i transmisji danych z RS-232, odbiornik GPS oraz zewnętrzny interfejs telefoniczny.[30] |
| 3501/6 | Jak wyżej: w materiale z 2006 r. 3501/6 opisano łącznie z 3501/5 (RS-232, GPS, zewnętrzny interfejs telefoniczny).[31] |
| 3501/7 | Na stronie Grupy WB wskazano, że „wersja 7” jest dodatkowo wyposażona w szyfrator AES (oraz 10 kluczy wybieranych z menu); podano także, że wersje 5–7 mają modem asynchroniczny.[32] |
| 3501/8 | W karcie katalogowej z 2023 r. wskazano m.in.: skrambler cyfrowy, szyfrator AES 256-bit, korekcję błędów transmisji danych, GPS, selektywne wywołanie, statusy; bez hoppingu.[33] |
| 3501/9 | W karcie katalogowej z 2023 r. wskazano zestaw funkcji jak dla 3501/8, ale bez szyfratora AES 256-bit i bez systemu korekcji błędów; bez hoppingu.[34] |
| 3501/10 | W karcie katalogowej z 2023 r. wskazano m.in.: hopping częstotliwości, szyfrator AES 256-bit i korekcję błędów transmisji danych, a także GPS, selektywne wywołanie i statusy.[35] |
Przypisy
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, broszura produktowa (QIII/2023).
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, karta katalogowa/parametry techniczne (Q3/2023).
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, broszura produktowa (QIII/2023).
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, broszura produktowa (QIII/2023).
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, karta katalogowa/parametry techniczne (Q3/2023).
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, broszura produktowa (QIII/2023).
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, karta katalogowa/parametry techniczne (Q3/2023).
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, broszura produktowa (QIII/2023).
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, karta katalogowa/parametry techniczne (Q3/2023).
- ↑ „3501 radiostacja doręczna” – opis produktu na stronie Grupy WB (dostęp: 2025-12-23).
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, broszura produktowa (QIII/2023).
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, karta katalogowa/parametry techniczne (Q3/2023).
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, broszura produktowa (QIII/2023).
- ↑ „3501 radiostacja doręczna” – opis produktu na stronie Grupy WB (dostęp: 2025-12-23).
- ↑ „InfoRadmor” 1/2004 (biuletyn informacyjny), s. 10 – opis wykonania 3501/4 oraz odniesienie do 3501/2 i 3501/3.
- ↑ „InfoRadmor” 2/2006 (biuletyn informacyjny), s. 4 – opis 3501/5 i 3501/6 oraz modułów/modemów transmisji danych.
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, broszura produktowa (QIII/2023).
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, broszura produktowa (QIII/2023).
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, broszura produktowa (QIII/2023).
- ↑ RADMOR S.A., „V3501 – Zestaw przewoźny radiostacji doręcznej 3501”, ulotka (QIII/2023).
- ↑ RADMOR S.A., „V3501 – Zestaw przewoźny radiostacji doręcznej 3501”, ulotka (QIII/2023).
- ↑ „InfoRadmor” 2/2003 (biuletyn informacyjny) – opisy systemów i urządzeń opartych o 3501.
- ↑ „InfoRadmor” 2/2015 (biuletyn informacyjny), s. 11 – odniesienie do radiostacji 3501/1–6 w opisie urządzeń ładujących.
- ↑ „3501 radiostacja doręczna” – opis produktu na stronie Grupy WB (dostęp: 2025-12-23).
- ↑ RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, karta katalogowa/parametry techniczne (Q3/2023).
- ↑ „InfoRadmor” 2/2015, s. 11.
- ↑ „InfoRadmor” 1/2004, s. 10.
- ↑ „InfoRadmor” 1/2004, s. 10.
- ↑ „InfoRadmor” 1/2004, s. 10.
- ↑ „InfoRadmor” 2/2006, s. 4.
- ↑ „InfoRadmor” 2/2006, s. 4.
- ↑ „3501 radiostacja doręczna” – opis produktu na stronie Grupy WB (dostęp: 2025-12-23).
- ↑ RADMOR S.A., karta katalogowa 3501 (Q3/2023).
- ↑ RADMOR S.A., karta katalogowa 3501 (Q3/2023).
- ↑ RADMOR S.A., karta katalogowa 3501 (Q3/2023).
Bibliografia i materiały
- RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, broszura produktowa (QIII/2023).
- RADMOR S.A., „3501 – Radiostacja doręczna”, karta katalogowa/parametry techniczne (Q3/2023).
- „3501 radiostacja doręczna” – opis produktu na stronie Grupy WB.
- RADMOR S.A., „V3501 – Zestaw przewoźny radiostacji doręcznej 3501”, ulotka (QIII/2023).
- „InfoRadmor” 1/2004 (biuletyn informacyjny).
- „InfoRadmor” 2/2006 (biuletyn informacyjny).
- „InfoRadmor” 2/2015 (biuletyn informacyjny).
Licencja
W związku z brakiem określenia licencji dla treści publikowanych w serwisie radiowcy.org na dzień pierwszej publikacji tego artykułu oświadczam jako autor, że mój wkład tekstowy w tej wersji strony udostępniam na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 (CC BY 4.0).
Proponowana atrybucja (wskazanie autora): SP8CZ, radiowcy.org.
Jeśli strona będzie w przyszłości edytowana przez innych autorów, ich wkład może podlegać odmiennym warunkom, zależnie od zasad serwisu. Zastrzegam sobie prawo do zmiany licencji mojego wkładu w celu dostosowania go do polityki licencyjnej serwisu radiowcy.org