Biuletyn Informacyjny CQ ROW/Numer 5 (październik 2000)
| Wersja web wydania papierowego — Biuletyn Informacyjny CQ ROW nr 5 — | |
| Data publikacji | październik 2000 |
| Poprzedni numer | Numer 4 (lipiec 2000) |
| Następny numer | Numer 6 (listopad 2000) |
Koledzy, trzymacie w rękach kolejny numer biuletynu CQ ROW. Prośba o materiały zaowocowała dwoma interesującymi tekstami, których lekturę polecam - Mariusza SQ9ITD o zakłóceniach EMC i Marka SP9BQJ o zjeździe SPDX Klubu. Poza tym tradycyjnie wołam o materiały do kolejnych wydań CQ ROW.
Od Prezesa rybnickiego OT PZK
Szanowne Koleżanki, Drodzy Koledzy, Czytelnicy,
Ponownie witam na łamach naszego biuletynu CQ ROW. Jesteśmy po kolejnych wakacjach i urlopach. Nadeszła jesień a z nią przyjdą jesienne szarugi. Będzie to niewątpliwie okazja do kontynuowania lub zakończenia wielu przedsięwzięć, np. konstrukcji amatorskich. Osobiście proponuję aby poprawić własne samopoczucie poprzez wzięcie udziału w licznych jeszcze do końca roku zawodach i konkursach krótkofalarskich. Zauważyłem znikomą aktywność stacji ROW-u w tego rodzaju imprezach.
Z drugiej strony grupa Kolegów, która aktywnie uczestniczy w takich imprezach osiąga cieszące całą naszą społeczność rezultaty - z czego wszyscy jesteśmy dumni i jako Zarząd Oddziału doceniamy trud i poświęcenie oraz umiejętności. Tym bardziej cieszą sukcesy kolegów, którzy wzięli udział w tegorocznej edycji zawodów SP DX Contest - patrz "Sportowcy na start".
Ze spraw ważnych dla nas wszystkich. Trwają prace związane z rejestracją nowego Statutu PZK. Oczekujemy na pomyślne wieści ponieważ za chwilę nasz Oddział będzie musiał uzyskać osobowość prawną zgodnie z wymogami tego właśnie statutu.
Chcę powitać w gronie nadawców i pogratulować Kolegom którzy właśnie otrzymali licencje SQ9ITC - Sebastian i SQ9ITD - Mariusz.
Serdecznie dziękuję, z amatorskim 73
Zakłócenia elektromagnetyczne
Zakłócenie elektromagnetyczne są zmorą wszystkich użytkowników urządzeń elektrycznych. Większość użytkowników eteru kojarzy to pojęcie z zakłóceniami elektromagnetycznymi, które uniemożliwiają lub utrudniają prowadzenie łączności lub nasłuch. Zakłócenia EM wytwarzane są przez wiele urządzeń elektrycznych szczególnie wtedy gdy podczas ich rozruchu lub pracy występuje iskrzenie(np. komutatory silników, iskrzące styki) czy ma miejsce przepływ prądu o niesinusoidalnym kształcie (zasilacze impulsowe, przekształtniki). Również wyładowania atmosferyczne są źródłem zakłóceń EM.
Zakłócenia EM o częstotliwości do 30 MHz rozchodzą się głównie drogą przewodzenia, a zakłócenia o większych częstotliwościach rozchodzą się przede wszystkim przez promieniowanie. Zakłócenia rozchodzące sie przez sieć elektryczną dzielą się na symetryczne i niesymetryczne. Napięcia zakłóceń symetrycznych występują pomiedzy przewodami zasilającymi. Napięcia zakłóceń niesymetrycznych występują między przewodem głównym lub zerowym a uziemieniem (masą).
Bardzo groźnym rodzajem zakłóceń EM mającym wpływ nie tylko na jakość pracy urządzeń zasilanych z sieci są przepięcia.
Jak wynika z badań i obserwacji w wielu krajach świata przepięcia występujące w sieci elektrycznej o czasie trwania 1-10 mikrosekund i wartości szczytowej do 1200 V stanowią blisko 90% wszystkich zakłóceń występujących w sieci i występują częsciej niż 10 razy dziennie. Nachylenie zbocza tych przebiegów jest zawarte w granicach 200 - 2000 mikrosekund a zatem wartości szczytowe prądów przy pojemności rzędu 5 nano faradów dochodzą do kilku amperów.
W sieci elektrycznej występują również przepięcia spowodowane wyładowaniami atmosferycznymi, których wartość dochodzi do 6 kV.
Najskuteczniejsza jest walka z zakłóceniami EM bezpośrednio u źródła. Niestety najczęściej nie mamy wpływu na Polskie Sieci Energetyczne czy na wyładowania atmosferyczne... Możemy natomiast zadbać o jak najmniejszy wpływ przepięć na nasze bezpieczeństwo. Szczególnie ważne jest to przy samodzielnej konstrukcji urządzeń zasilanych z sieci elektrycznej. Prąd (w tym wypadku przepięcie) płynie po linii najmniejszego oporu i zawsze może znaleźć kondensator o zbyt niskim napięciu znamionowym lub przetartą izolację na przewodzie. Jeżeli dodatkowo uświadomimy sobie, że obwody zasilające często nagrzewają się do znacznych temperatur to mamy nieszczęście gotowe. Dobre urządzenia fabryczne przechodzą badania odpornościowe na zakłócenia w sieci zasilającej zgodnie z obowiązującymi normami. Skutecznym sposobem zabezpieczenia się przed wpływem przepięć jest stosowanie przeciwzakłóceniowych filtrów sieciowych.
Ostatnio pojawiły się w handlu rozdzielacze (tzw. "złodziejki"), które mają wbudowany filtr przeciwzakłóceniowy. Możne je spotkać w sklepach i stoiskach komputerowych oraz elektrotechnicznych. Filtry można wykonać samemu, należy jednak przestrzegać zasady by stosować do ich budowy elementów wysokiej jakości (tzn. kondensatory o wysokim napięciu przebicia oraz drutu o bardzo dobrej izolacji). Filtry przeciwzakłóceniowe można wykonać jako pojemnościowe, indukcyjne i pojemnościowo-indukcyjne. Przy budowaniu filtrów pojemnościowych najlepiej stosować specjalne kondensatory przeciwzakłóceniowe np. produkcji Miflexu.
Kondensatory te dzielą się na klasy: złożone to X1Y2, X2Y2 pojedyncze to X2, Y2.
Klasa X1 oznacza wartość szczytową napięcia pracy większą od 2,5 kV a mniejszą od 4 kV.
Klasa X2 oznacza wartość szczytową napięcia pracy mniejszą od 2,5 kV.
Klasa Y1 oznacza podwójną izolację i napięcie znamionowe do 250 V.
Klasa Y2 oznacza izolacje podstawową i napięcie znamionowe do 150 V.
Jak widać z powyższego opisu najlepsze są kondensatory klasy X1Y1. Są one przystosowane do wytrzymania impulsów o amplitudzie 8 kV. Kondensatory takie włączone są pomiędzy przewody zasilające od strony zasilania. Można je nabyć w sklepach z częściami zamiennymi do AGD.
Filtry indukcyjne wykonuje się najczęściej w postaci dławików tj. cewek nawiniętych na materiale ferromagnetycznym. Prostym przykładem może być dławik nawinięty bifilarnir (tj. dwoma przewodami jednocześnie) na pręcie ferrytowym o średnicy 8-10 mm drutem o średnicy 1,0 mm w igielicie, zabezpieczony przed rozwinięciem.
Jeszcze lepsze efekty może dać wykonanie dławika przeciwzakłóceniowego na pierścieniowym rdzeniu ferrytowym o dużej przenikalności. Przy większym rdzeniu uzwojenia można wykonać bezpośrednio cienkim dwużyłowym przewodem sieciowym w izolacji igielitowej.
Kondensatory o pojemności 4,7 nF na napięcia conajmniej 630 V napięcia zmiennego (lepiej na 1 kV) mogą znajdować się od strony dołączenia odbiornika do sieci zasilającej. Pojemność ta może być znacznie większa.
Pamiętać należy o tym, że użycie kondensatorów wiąże się z pewnym zagrożeniem dla użytkownika tak wykonanego filtru. Po wyłączeniu odbiornika z sieci kondensatory nie mając możliwości rozładownia sie dalej będą pod napięciem o czym przekonało się już wielu radioamatorów. Mariusz SQ9ITD
Zjazd SP DX Klubu
Szanowni Koledzy!
Chciałbym w kilku, może kilkunastu zdaniach opowiedzieć o Zjeździe SP DX Klubu, który odbył sie na przełomie września i października w Ustroniu. Za sprawą pomysłu Andrzeja SP9UNX, który wyszukał odpowiedni dom wczasowy zapewniający wysoki standard usług a przy tym niezbyt drogi, oraz zwołanej grupy kolegów SP9NLK - Alek, SP9QMP - Piotr i piszący te słowa.
Zjazd może nie szczególny jak mogło by się zdawać, bo XXXI - więc ani to okrągła cyfra, ale to pozory. Na zjeździe PZK w Kołobrzegu zmieniono statut, który nie przewiduje niestety istnienia klubów specjalistycznych w ramach naszej organizacji, mogą one istnieć z boku, współpracować z PZK jako członkowie wspierający. Zmusiło to nas, członków SPDXC do podjęcia historycznych decyzji o powołanie nowego stowarzyszenia i później kiedy zostanie ono zarejestrowane w sądzie, o wystąpienie do PZK o przyjęcie jako członka wspierającego; ale hola! zagalopowałem się.
Zjazd odbywał się w pięknie położonym na Zawodziu, domu wypoczynkowym "Magnolia", pokoje dwu, trzy i czteroosobowe, miły dyrektor i obsługa.
Pierwszym, który zameldował się na miejscu już w środę był Krzysztof SP5KP z Łucka. Przyjechał ze swoją XYL. Wielu z nas mogło porozmawiac z nim na przemienniku SR0SC. SR0SC zapewnił stałą łączność dzięki czemu operatorzy mogli prowadzić na miejsce kolegów, którzy podążali do Ustronia z Czech, Ukariny, Niemiec i z całej Polski. W piątek po południu zainstalowaliśmy stację. SP0DXC to tym razem czasowy znak SP9PRO, który staraniem Wojtka SP9PT zapewnił licencję i klubowego TS440. Sprzęt na miejsce dostarczył swoim samochodem Piotr SP9QMP. Antenę na 21 MHz pożyczył Romek SP9FTJ a na pozostałe pasma anteny wykonaliśmy na miejscu - przybrały ciekawe konfiguracje od slopera wiszącego NW na 80 m do pionowego dipola na 40 m.
Imprezy rozpoczęły sie w piątkowy wieczór od towarzyskiego spotkania przy własnoręcznie pieczonej na ognisku kiełbasce i kuflu piwa toczonego fachowo z beczek przez Mirka (brata SP9NLK) i Piotra SP9QMP. Zawiązywały się nowe znajomości, opowieściom o antenach, wzmacniaczach, DX'ach i nocnych Polaków rozmowom nie było końca.
Sobota zacząła się już roboczo od dyskusji nad listem Prezesa PZK skierowanym do uczestników Zjazdu, od ustalenia czy konieczne jest powołanie w miejsce dotychczasowego Klubu specjalistycznego nowej organizacji w celu zapewnienia ciągłości istnienia SPDXC. Przy stole prezydialnym zasiadali obecny Prezes Tomek SP5CCC, byli Prezesi Edward SP2AJO i Wojtek SP9PT oraz SP5HS Krzysztof Słomczyński, jeden z dwóch żyjących członków założycieli SPDX Klubu. Krzysztof był jednocześnie przedstawicielem Zarządu Krajowego PAR, którego jest wiceprezesem. W swoim wystąpieniu mówił również o ustawie zwanej przez nas skrótowo CEPT. Zacznie ona obowiązywać od 1 stycznia 2001r a zapewni nam wzajemne uznawanie naszychlicencji w wielu krajach świata jak i umożliwi krótkofalowcom z państw, w których przepisy te obowiązują korzystanie ze swych urządzeń i licencji u nas.
Tak jak wcześniej z rozpędu wspomniałem uczestnicy powołali nowe stowarzyszenie o nazwie "SPDXC Stowarzyszenie Miłośników Dalekosiężnych Łączności Radiowych". Na listę członków założycieli wpisało się około 65 osób, a decyzje podejmowane były prawie jednogłośnie. Ponieważ projekt statutu przygotowany przez zespół Tomka SP5CCC nie był możliwy do przyjęcia bez poprawek, powołany został zespół mający na celu przygotowanie Statutu Stowarzyszenia i przedstawienie go do rejestracji.
Jednym z naszych gości był Gerd DL7VOG z Berlina, który w swojej prelekcji opowiadał o wakacjach spędzonych ze swą miła XYL na Karaibach. Był tam aktywny pod następującymi znakami: 8P6GU, J38GU, J87GU, C6AKA, 6Y5/DL7VOG, V47GU i VP2MGU. Można było otrzymać od Gerda QSL za przeprowadzone z Nim łączności
Reprezentacja ROW-u była liczna, część kolegów dojeżdżała bądź uczestniczyła tylko w spotkaniach sobotnich czy niedzielnych.
Furorę zrobił gest Bolka SP9REP, który po porannej niedzielnej mszy zamówił u ustrońskiego Farorza mszę za szczęśliwy powrót krótkofalowców do swych domów. Z tego co wiem Boska opieka poskutkowała
Do zobaczenia na następnym Zjeździe.
Vy 73 Marek SP9BQJ
Sportowcy na start
Jak donosi manager współzawodnictwa INTERCONTEST dwóch naszych kolegów zanotowało wspaniałe sukcesy we wspomnianym wyżej współzawodnictwie. I tak INTERCONTEST KF edycja 1998 - SSB, I miejsce kol. Piotr SP9QMP. INTERCONTEST UKF edycja 1998 - 2 miejsce kol. Antoni SP8OUL SP DX Contest - 2000 MOMB - Mixed SP9PZD - 9 miejsce SOMB - SSB SP9QMP - 3 miejsce SOMB - SSB SQ9HZM - 8 miejsce SOSB 20 - SSB SP9EWO - 6 miejsce SOSB 10 - SSB SP9BQJ - 3 miejsce Dyplom Fair Play - SP9MQH Próby subregionalne II tura - 144 MHz SO - SQ9HYM 1 miejsce Gratulujemy wszystkim kolegom sukcesów i oczekujemy na kolejnych kandydatów.
SP0KJT - Miedzynarodowe Mistrzostwa Polski w Akrobacjach Szybowcowych
W dniach 10 - 15 lipca br. z okazji IX Międzynarodowych Mistrzostw Polski w Akrobacjach Szybowcowych pracowała okolicznościowa stacja SP0KJT. Pomimo fatalnych warunków propagacyjnych przeprowadzono ponad 450 QSO. Radiostacja została zainstalowana na terenie lotniska Aeroklubu ROW w Gotartowicach. Mimo niesprzyjającej aury - 4 dni padał deszcz - zanotowaliśmy spore zainteresowanie naszą obecnością i pracą radiostacji zarówno przez gości mistrzostw i widzów.
W pierwszym dniu mistrzostw tuż po oficjalnym otwarciu nieoczekiwanie odwiedził nas członek Zarządu Miasta Rybnika pan L.Kuśka. Oprócz tego gościliśmy kilku dziennikarzy m.in. z Przeglądu Sportowego, katowickiego Sportu i Dziennika Zachodniego.
Odwiedzili nas też krótkofalowcy: SQ9HZM, SQ9ANT, SP9CTH, SP9FRZ, SP9QZI, SP9QZZ, SP6AXW + harmoniczna Kasia, kol. z SP7...
Operatorzy którzy pracowali ze stacji SP0KJT: Andrzej SP9EJ, Joachim SP9EBQ, Jacek SP9IKF, Piotr SP9QMP, Łukasz SP9-31012, Sebastian SP9-31014, Mariusz SP9-5105KA, Kazik SP6AXW. Wyposażenie KF: radio - IC751, anteny: Inverted V - 80 m, GP7 - pozostałe pasma, komputer PC486 - log SP4LVG; UKF FM radio TS146DX, antena Ringo-Ranger.
Konkluzja - aby impreza wyjazdowa i praca stacji okolicznościowej była udana potrzebna jest duża reklama lub aktywność z rzadkiego regionu np. A5 !! Hi.
Do usłyszenia na pasmach. (sp9ikf)